ΒΟΡΟΦΡΥΝΗ, ΔΗΛΑΔΗ Η ΚΥΡΙΑ ΜΑΡΙΓΩ

   

   Λίγο πριν από το τέλος του ταξιδιού, η κυρία Μαριγώ στη βεράντα του ξενοδοχείου,  θέλοντας κάπως ν' αλλάξει την ατμόσφαιρα, που ζεματούσε σαν κόλαση, φυσιόταν με το μυιγιαστήρι και θυμόταν. Το μυιγιαστήρι της, βεντάλια της λαίδης Γουίντερμιρ, το φανταζόταν κάποτε,  που θα 'θελε πολύ να κυβερνά τις θάλασσες, Rule Britannia, να γινόταν λαίδη με τους αγγλοσαξωνικούς τρόπους που διαφημίζουν τα περιοδικά, αλλά πάντα παρέμεινε ανεξάρτητη μορφή, η κυρία Μαριγώ που ξεμυιγιάζεται, σα να βλέπει, λόγω της αρτηριοσκληρώσεως  και της ηυξημένης πιέσεως, ιπτάμενες μυίγες με τα ψόφια ψαρίσια μάτια της. «Τότε»  αρχινάει να μονολογεί, «μια φορά δε βλέπαμε καλά. Πόσοι οι προσκεκλημένοι στο τραπέζι; Προς Θεού, όχι δεκατρείς. Ο υπηρέτης βέβαια δε λογαριάζεται. Δεν επρόκειτο να καθίσει να φάει. Με μιαν άσπρη ποδιά σαν χειρουργός στεκόταν παρέκει όρθιος. Τι επρόκειτο να εκμαιεύσει; Το νόθο; Θαμμένο. Ένας μοχθηρός σερβιτόρος θα μπορούσε να τους είχε φαρμακώσει. Κάτι ασθενείς πρόσφερναν στους επισκέπτες τους σύκα που τα 'χαν προηγουμένως ανοίξει και γεμίσει με πτύελα. Έτσι οι υγιείς αρρωσταίνοντας θα έπαυαν να είναι πειρασμός για τους φτωχούς αρρώστους. Ρίζα φευ του φόνου φθόνος και καρπός του φθόνου φόνος. Όταν απροσδόκητα ο αφέντης του σπιτιού, παρ' όλη την υγιεινή δίχως καταχρήσεις φυσική ζωή που 'κανε, έπεσε χάμου χάνοντας την ισορροπία του, να 'ταν αποτέλεσμα μιας χρονίας δολοφονικής δηλητηριάσεως; Πόσα χρόνια πριν; Στην είσοδο μπροστά είχα σκάψει μόνη, δίχως να καλοβλέπω, νύχτα. Το ισόγειο εκείνο δεν υφίσταται πια. Ούτε το απάνω πάτωμα με τις άνετες ψάθινες πολυθρόνες και τα κεντητά μαξιλάρια του γραφείου. Βιβλία, χαρτοφύλακες, βάζα από κάλυκες οβίδων, «ΣΚΡΑ», γεμάτοι σκόνη θύσανοι αγροστοειδών. Στον τοίχο το πλαίσιο ενός ημερολογίου από ώριμα στάχια πλεκτά. Δίπλα στον καθρέφτη με το βαρύ, χρυσό πλαίσιο, το τοπογραφικό σχεδιάγραμμα της περιοχής, ο χείμαρρος που είχε πνίξει τα κουνέλια. Αν η πλημμύρα έφτανε  ίσαμε το κατώφλι της οικοδομής από τα χρόνια των Τούρκων, όταν είχε αρχίσει να ασκείται η πολιτιστική επίδραση των Δυτικών επί της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αν τα νερά  παράσερναν τα χώματα και αποκάλυπταν το αγέννητο και αβάπτιστο; Ψέματα. Δεν υπάρχει πια το σπίτι και η οικογένεια. Αντίς για το νερό, τα χρόνια παρέσυραν την κατοικία. Σε πόσον καιρό τα χρόνια πλημμύρισαν το ισόγειο δωμάτιο, όπου είχε στρωθεί το τραπέζι, αλλάζοντας τη μορφή του σε βυθό θάλασσας; 41⸰ μοίρες και 14' λεπτά ανατολικώς της νήσου Φέρου και από του Ισημερινού βόρειον πλάτος  38⸰ 31', εις τον μυχόν του δεύτερου όρμου, όπου περατούται σαν πεπτικό σύστημα όρνιθας ο μέγας θαλάσσιος κόλπος, περίπου μισό μίλι ανοιχτά από το τέναγος (1), όπου καταλήγει, κατερχόμενος από τα λευκόλιθα βουνά, δια της γονίμου κοιλάδος με τις ευάριθμες λεύκες και τις κωνοειδείς τούμπες (2), ο μικρός με τις χορτοβριθείς όχθες ποταμός, διατηρούνται τα ερείπια μιας πολιτείας βουλιαγμένης. Δεν βλέπω καθαρά στο βυθό της θάλασσας όπου βρίσκομαι. Οι ακτίνες του ήλιου δεν ισχύουν να διαπεράσουν τέτοιο σώριασμα ετών. Πρέπει να μεταβληθώ σε βοροφρύνη κρεμώντας πάνω από τη μύτη μου έναν λαμπτήρα, που θα φωτάει ανεξάρτητα, μ' ενέργεια εκ του σώματος. Στο ισόγειο δεν υπήρχε ηλεκτρική εγκατάσταση. Μέδουσα με τους πλοκάμους αναστραμμένους προς τα πάνω, απαιωρείτο από το γαλάζιο σανιδένιο ταβάνι, μαυρισμένο απ' την κάπνα, η πολύφωτη με το θαμπό γυαλί, εξάρτηση λάμπας πετρελαίου. «Αντιπόροις ελίκεσσι πολυγνάμπτοισι δεθείσας, πλεκτάς χαλκελάτους δολιχάς ετανύσσατο σειράς...», Παύλου Σιλενταρίου περί  φωταγωγήσεως της Αγίας Σοφίας. Εκεί μέσα «πάντα μεν αγλαΐη καταειμένα, πάντα νοήσεις  όμμασι θάμβος άγοντα». Θαμπωμένα τα μάτια μέσα στο ισόγειο. Ποιοι ήμασταν; Ώρα μεσημέρι. Το τέρας με τας εννέας κεφαλάς. Η ψαρίσια τεράστια ουρά του σαλεύοντας μετέθετε στα πρόσωπα τις αντανακλάσεις της συμπαθείας και του μίσους. Μικρά πράματα, δεν βαριέσαι, το έμβρυο δίχως αναπνοή, 514 γραμμάρια. Αίμα. «Σ' έχω στο αίμα μου Σόλων, τρανέ νομοθέτη του έρωτά μου» τού 'λεγα. Γυρνούσε και μ' έβλεπε καθαρίζοντάς μου καρύδια και μύγδαλα, χαμογελαστός σαν μειράκιο. Παρά τα λόγια όμως των Αιγυπτίων ιερέων, δεν απόμεινε αιώνια παιδί. Κατάντησε ένας ισχνός, νευρικός διαβήτης. Οι... ο κύκλος της ζωής. Δε μιλάει για κύκλους αλλά για σίκλους το τραγούδι του γυρισμού του ξενιτεμένου. Καιρός επί τέλους να μπει ένα τέρμα σ' αυτό το ταξίδι. Τους θυμήθηκα σχεδόν όλους. Καλημέρα σας κύριε Γκρινιάρη, καλημέρα σας κύριε Ψωριάρη, καλημέρα σας κύριε Τσομπάνη, γεια σου βοσκοπούλα μου, γεια σου ποιητή, γεια σου φαρμακωμένε μου και συ κυρά αμαζόνα και σεις παλικάρια ελεύτερα, γνωστικά, δουλευτάρικα. Τραγουδήσαμε: «ένα, δύο, τρία, πήγα στην κυρία» και αργότερα: «ένα δύο τρία μέχρι το οκτώ, που βγαίνει η Μπαμπάκου απ' το λουτρό κι ο νιος απ' τον μπαρμπέρη», κατόπι αριθμώντας φτάσαμε ίσαμε τα δέκα και του Παντελή τη γυναίκα. Το τραπέζι, με τέσσερα συνήθως πόδια, επειδή είχε ανοιχτεί και μεγαλώσει, είχε οκτώ. Τι συνέβαινε στα πόδια; Ο Οδυσσεύς όλος φροντίδα έσκυβε κι έβλεπε. Μήπως η σύζυγός του τον απατούσε, αφήνοντας να τις χαϊδεύουν τις γάμπες ξένες κάλτσες; Ολόκληρη Οδύσσεια κάτω από το τραπέζι. Άσπρο το τραπεζομάντιλο, με τα ποτήρια το κρασί και τα κομμάτια καθαρισμένο μήλο μέσα. Μαύρο κάλυμμα σκεπάζει το τραπέζι που ακουμπάν τα κόλυβα, τη νεκρόκασσα. Ο λόγος μιλάει για τέρας με πέντε κεφαλάς εν είδει αινίγματος. Αντίο σας».

   Κανείς από τους νέους που χόρευαν στη σάλα του ξενοδοχείου, με τα κρυστάλλινα μεγάλα παράθυρα, δεν υποψιάστηκε το θάνατο της γριάς κυρίας Μαριγώς ψηλά στη βεράντα του δωματίου της, όπου κινούσε το ριπίδιό της και φυσιόταν. Δια τον επιστημονικόν έλεγχον και εξακρίβωσιν των αιτίων του θανάτου της, μετεφέρθη το πτώμα εις το νεκροτομείον, όπου διεπιστώθη, εκεί που κανείς δεν το περίμενε, ότι μέσα της ενέκλειε σοφία και γνώση πολύπλευρη, ένα παπυροειδές έμβρυο, νόθο, σπορά πιθανή του Σόλωνος.

 

Πεντζίκης Νίκος Γαβριήλ 

Περιοδικό «Διαγώνιος», τεύχος 1

Ιανουάριος - Ιούνιος 1959

 

Σημειώσεις:

(1) τέναγος: αβαθή νερά, λιμνοθάλασσα, τόπος με στάσιμα νερά, βάλτος, έλος

(2) τούμπα: μικρό ύψωμα, μερικών μέτρων, που προέκυψε από συσσώρευση χωμάτων, λοφίσκος, λόφος, τύμβος